KZ

30.07.2025
🔍 Инфляциялық үрдістер: баяулау ма, әлде қызып кету ме?
Жыл басынан бері инфляцияның серпіні біркелкі емес. Бір жағынан, ақша-несие саясаты өз әсерін көрсете бастады: наурыз айында базалық мөлшерлеменің 16,5%-ға дейін көтеріліп, шілдеде үшінші рет өзгеріссіз қалдырылуынан кейін, айлық инфляция баяулау белгілерін көрсетті. Екінші жағынан, жылдық инфляцияның жоғары деңгейі бұрынғы баға шоктарының жалғасып жатқан әсерін білдіреді.
📉 Айлық инфляция бойынша болжам:
Оптимистік сценарий — 0,7%
Базалық сценарий — 0,8%
Пессимистік сценарий — 0,9%
📈 Жылдық инфляция бойынша болжам:
Оптимистік сценарий — 11,9%
Базалық сценарий — 12,0%
Пессимистік сценарий — 12,1%
Осылайша, айлық инфляцияның бәсеңдеуіне қарамастан, жылдық көрсеткіш өсуін жалғастырады, бұл Ұлттық Банктің 5% жылдық мақсатынан алыстай түсуіне әкеледі.
📊 2025 жылғы шілде айындағы инфляция құрылымы:
Азық-түлік тауарлары: 11,1% ж/ж (маусымда — 9,6%)
Азық-түлікке жатпайтын тауарлар: 9,5% ж/ж (маусымда — 9,4%)
Қызметтер: 15,7% ж/ж (маусымда — 16,1%)
🛠️ Тежеу құралдары:
Базалық мөлшерлемені арттыру экономиканы салқындату әсерін бере бастады. Алайда нақты инфляция деңгейі мақсатты мәннен әлі де алыс, ал Салық кодексіндегі өзгерістер баға қысымын бәсеңдетуге нақты ықпал ете қойған жоқ.
💵 Айырбас бағамы және инфляциялық күтулер:
Шілде айындағы орташа айырбас бағамы 1 АҚШ долларына 528,7 теңгені құрады, бұл BCC Invest ұсынған базалық (519,1) және пессимистік (536,2) сценарийлердің арасындағы мәнге сәйкес келеді. Бұл модельдің дәлдігін растайды.
Сонымен қатар, ұлттық валютаның АҚШ долларына қатысты соңғы әлсіреуі барлық экономикалық агенттердің алаңдаушылығын туғызды.
⚠️ Фон: экономиканың қызып кетуі және трансферттер:
2025 жылдың қаңтар-маусым айларында экономиканың жоғары қарқынмен өсуі өткен жылдың төмен базасына байланысты болды. Бұл ретте Ұлттық қор қаражатын белсенді пайдалану фискалдық қысымды күшейтуде:
жылдық трансферт көлемінің 59,4%-ы игерілді;
бюджетке 2,0 трлн теңге кепілдендірілген және 1,12 трлн теңге нысаналы трансферт келіп түсті.
Бұл экономиканың қызып кету қаупін және инфляциялық күтулердің күшеюін айқындайды.
P.S. Ұлттық Банк үшін бағаның қайта шарықтауын болдырмау және айлық инфляцияны мақсатты 0,4% деңгейіне жақындату маңызды. Азық-түлік тауарлары бағасының жедел өсуі экономиканың жалпы баға деңгейінің күрт өсуіне әкелуі мүмкін.