KZ
BCC Invest талдаушылары 2025 жылғы тамыздың қорытындылары бойынша инфляцияның жылдық көрсеткіші жеделдейді деп күтеді.
27.08.2025
🔍 Инфляциялық үрдістер: бәсеңдеу ме, әлде қызып кету ме?
Жыл басынан бері инфляция динамикасы екіұшты болып қалуда. Бір жағынан, ақша-несие саясатының әсері байқала бастады: наурызда базалық мөлшерлеме 16,5% дейін көтеріліп, шілдеде үшінші рет өзгеріссіз сақталғаннан кейін айлық инфляция бәсеңдеу белгілерін көрсетуде. Екінші жағынан, жылдық инфляцияның жоғары деңгейі өткен бағалық соққылардың әсері әлі де сақталып отырғанын білдіреді.
📉 Айлық инфляция болжамы:
Оптимистік сценарий — 0,6%;
Негізгі сценарий — 0,7%;
Пессимистік сценарий — 0,8%.
📈 Жылдық инфляция болжамы:
Оптимистік сценарий — 11,8% ж/ж;
Негізгі сценарий — 11,9% ж/ж;
Пессимистік сценарий — 12,0% ж/ж.
Демек, айлық инфляция бәсеңдесе де, жылдық көрсеткіш өсуді жалғастырып, Ұлттық Банкті 5% нысаналы деңгейінен алыстата түседі.
📊 2025 жылғы тамыздағы инфляция құрамдастары:
Азық-түлік тауарлары: 11,8% ж/ж (шілде — 11,2%);
Азық-түлікке жатпайтын тауарлар: 9,5% ж/ж (шілде — 9,5%);
Қызметтер: 14,7% ж/ж (шілде — 14,9%).
🛠️ Тежеу құралдары: Базалық мөлшерлемені көтеру салқындатушы әсер беріп отыр, алайда нақты инфляция нысаналы деңгейден әлі де алыс, ал Салық кодексіндегі өзгерістер баға қысымын әлсіретуде әзірге айқын нәтиже берген жоқ.
💵 Айырбас бағамы және инфляциялық күтулер: Тамызда орташа бағам шамамен 539 ₸/USD болды, бұл BCC Invest-тің базалық сценарийімен (1 АҚШ доллары үшін 538,5 ₸) сәйкес келеді. Толығырақ болжамдармен біздің сайттағы Аналитика → Қазақстан бөлімінде таныса аласыз.
Сонымен қатар, ай ішіндегі құбылмалылық жоғары болды: тамыздың алғашқы күндерінде бағам 1 АҚШ доллары үшін 543,2 ₸ деңгейіне дейін көтерілді, кейін біртіндеп күшейіп, 27 тамызда 533,9 ₸ деңгейіне төмендеді. Бастапқы секіріс бизнес пен халықтың инфляциялық күтулерін күшейтті, алайда кейінгі түзету белгілі бір қысымды азайтты. Дегенмен валюта бағамының бағаларға өтуі кідіріспен жүреді, сондықтан оның қалдық әсері күзгі айлық көрсеткіштерде, әсіресе импорт үлесі жоғары азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызметтерде байқалуы ықтимал.
⚠️ Негізгі фон: экономиканың қызып кетуі және трансферттер. 2025 жылғы қаңтар–маусым қорытындысы бойынша экономика 6,2% ж/ж өсіп отыр — Қазақстан үшін «қалыпты» деп санайтын шамамен 4% диапазоннан едәуір жоғары (24.01.2025 күнгі макрообзорда атап өткеніміздей). Фискалдық импульс те айтарлықтай: Ұлттық қордан жылдық трансферт көлемінің 66,2%-ы пайдаланылды; 2,0 трлн ₸ көлеміндегі кепілдендірілген трансферт толық игерілді, ал нысаналы трансферт 45,4% (1,475 трлн ₸) деңгейінде игерілді. Мұндай сұраныс пен бюджеттік қолдаудың үйлесімі іскерлік белсенділікті қолдайды, бірақ инфляциялық күтулерді жоғары ұстап, дезинфляция қарқынын шектейді.
Осы факторларды және айлық инфляция траекториясын ескере отырып, біздің базалық сценарий өзгеріссіз: Ұлттық Банк базалық мөлшерлемені 16,5% деңгейінде сақтайды. Бұл шешім стратегияға сай және айлық инфляцияны орта есеппен 0,4% нысаналы мәніне жақындату үшін қажет. Қатаңдату жағына тәуекелдер сақталады және, ең алдымен, азық-түлік компоненті мен ұсыныс шоктарымен, сондай-ақ бағамға қайта қысым түсуімен байланысты; керісінше, валюта нарығының тұрақтануы және ішкі сұраныстың баяулауы дезинфляциялық үрдісті күшейтеді.
P.S. Инфляцияның мақсатты деңгейіне жету үшін реттеуші бағаның қайта үдеуіне жол бермеуі тиіс: нақты ставкаларды оң аймақта ұстау, күтулерді нысаналы траекториямен үйлестіру және фискалдық импульстің болжамдылығын арттыру маңызды. Осындай жағдайларда айлық инфляция 0,4% шамасына бекіп, жылдық көрсеткіш күзгі қолайсыз база өткеннен кейін төмендеу бағытына бет бұра бастайды.
